Hangi Durumlarda 112 Aranmalı?

Bir trafik kazasında hangi numarayı aramanız gerektiğini bilmek, hem zamandan kazandırır hem de doğru birimin olay yerine ulaşmasını sağlar. Türkiye’de acil sağlık, polis, jandarma, itfaiye ve AFAD yönlendirmeleri tek acil çağrı numarası olan 112 üzerinden yapılır. Hangi durumda 112’yi arayacağınızı bilmek, kaza anının kafa karışıklığını azaltır.

Bu rehberde 112’nin ne zaman aranması gerektiğini, hangi kazalarda kolluk kuvvetinin şart olduğunu ve eksperli tutanağın bu tabloda nereye oturduğunu net biçimde açıklıyoruz.

112 ne işe yarar?

• 112 — Acil Çağrı Merkezi: Sağlık, polis, jandarma, itfaiye ve diğer acil müdahale birimleri için tek numaradır. Yaralanma, can güvenliği riski, yangın, sıkışma, çarp-kaç veya kolluk gerektiren durumlarda aranır.

Kısacası acil sağlık veya kolluk müdahalesi gerekiyorsa 112 aranır. Çağrı merkezi, olayın niteliğine göre ilgili birimleri yönlendirir.

Yaralanmalı kazalarda: önce 112

Eğer kazada yaralanan varsa, başka hiçbir adımı düşünmeden önce 112’yi arayın. Yaralıların güvenliği her şeyin önündedir ve bu tür kazalar resmi kolluk kuvveti tutanağı gerektirir. Yaralanmalı kazalar, sürücülerin kendi aralarında veya eksper aracılığıyla tutanak tutması kapsamına girmez. Yaralıyı zorunlu olmadıkça yerinden oynatmayın ve 112 operatörünün yönlendirmelerine uyun.

Hangi kazada 112 aranmalı?

Trafikte her maddi hasarlı kazada acil çağrı yapmak zorunlu değildir. Genel olarak 112’nin aranması gereken durumlar şunlardır:

• Yaralanma veya ölüm olan kazalar
• Kamu malına (bariyer, levha, aydınlatma direği vb.) zarar verilmesi
• Sürücülerden birinde alkol veya uyuşturucu şüphesi
• Sürücülerden birinin ehliyetsiz olması ya da geçerli trafik sigortasının bulunmaması
• Araçlardan birinin çalıntı olması veya plakasız olması
• Sürücünün olay yerinden kaçması (çarp-kaç)
• Taraflar arasında tehdit veya tartışmanın güvenliği bozması
• Kamu kurumuna ait ya da diplomatik plakalı araçların karıştığı kazalar

Bu durumlar dışında, sadece maddi hasarın olduğu sıradan kazalarda kolluk kuvveti çağırmadan tutanak süreci yürütülebilir.

112’yi ararsanız ne olur, aramazsanız ne olur?

Kolluk gerektiren bir durum varsa (yaralanma, alkol, sigortasızlık, kamu malına zarar, çarp-kaç vb.) 112 üzerinden ilgili ekipler olay yerine yönlendirilir, kendi tutanağını düzenler ve gerekli idari işlemleri yapar. Bu, ehliyet/sigorta kontrolü ve alkolmetre gibi adımları da içerebilir.

Kolluk gerektiren özel bir durum yoksa, sadece maddi hasarlı sıradan kazalarda trafik ekipleri genellikle tutanak düzenlemek için gelmez. Bu durumda olayı kendiniz belgelemeniz ya da yetkili bir sigorta eksperinden delil niteliğinde rapor almanız beklenir. Gereksiz yere 112’yi aramak, ekipleri gerçek acil durumlardan alıkoyabilir; bu yüzden numarayı yerinde kullanmak önemlidir.

112 ilgili birimleri nasıl yönlendirir?

112 Acil Çağrı Merkezi, verdiğiniz konum ve olay bilgisine göre doğru birimi yönlendirir. Şehir içinde polis, kırsal bölgelerde jandarma, yaralanma varsa sağlık ekipleri, yangın veya sıkışma varsa itfaiye devreye alınabilir.

Bu yüzden sürücünün hangi birimi ayrı ayrı araması gerekmez. Acil veya kolluk gerektiren durumda 112’yi arayıp açık konum ve olay bilgisini vermek yeterlidir.

Sadece maddi hasar varsa: eksperli tutanak

Yaralanma olmayan, yalnızca araçlarda hasar bulunan kazalarda kolluk kuvveti beklemek yerine belge ve rapor süreci işletebilirsiniz. Burada iki seçenek vardır:

1. Sürücülerin doldurduğu basit anlaşmalı tutanak: Tarafların kusuru kendilerinin işaretlediği, ihtilafa açık bir belgedir.
2. Eksper raporu: Sürücülerin doldurduğu anlaşmalı tutanaktan farklı olarak, Levhaya kayıtlı yetkili sigorta eksperi tarafından 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu madde 22/17 kapsamında düzenlenen rapordur. Kanuna göre sigorta tazminatının ödenmesinde kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmünde olup delil niteliğindedir.

İkinci seçenek için Alo Tutanak’ı arayabilirsiniz. 2017’den bu yana hizmet veren ekip çağrıları ortalama 45 saniyede yanıtlar, gerekli delilleri uygulama üzerinden toplamanıza yardım eder ve eksper raporunu sigorta sürecinize hazır hâle getirir. Süreç 81 ilde ve uzaktan yürütülebilir; uygulama, çağrı hattı ve yönlendirme ücretsizdir. Eksper ücretine ilişkin süreç 5684 SK md. 22/19 ve ilgili sigorta sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.

Telefonda hangi bilgileri vermelisiniz?

112’yi aradığınızda operatöre net ve sakin bilgi vermek, doğru ekibin hızlıca ulaşmasını sağlar:

• Tam konum: Yol adı, kilometre, yön, bilinen bir nokta veya çıkış numarası.
• Olayın türü: Maddi hasar mı, yaralanma mı; kaç araç karıştığı.
• Yaralı durumu: Varsa kaç kişi, bilinç durumu (112 için kritik).
• Tehlike unsurları: Yangın, yakıt sızıntısı, devrilmiş araç, trafiği kesen engel.
• Araç sayısı ve plaka: Özellikle çarp-kaç durumunda kaçan aracın plakası.

Operatör yön verene kadar hattı kapatmayın; ek talimat (aracı çekmeyin, yaralıyı oynatmayın gibi) gelebilir.

Kullanılacak acil numara

• 112 — Acil Çağrı Merkezi: Sağlık, polis, jandarma, itfaiye ve genel acil durumlar için tek numara.

Yaralanma veya kolluk gerektiren her durumda 112 önceliklidir. Maddi hasarlı sıradan kazalarda ise delil niteliğinde eksper raporu için Alo Tutanak süreci kullanılabilir.

Hızlı karar tablosu

Durum	Aranacak / Yapılacak
Yaralı var	112 (her zaman önce)
Kamu malı/alkol/sigortasızlık/çarp-kaç vb.	112
Kolluk gerektiren şehir içi veya kırsal durum	112
Sadece maddi hasar, kolluk gerektiren durum yok	Eksperli tutanak için Alo Tutanak

Sıkça sorulan sorular

Şehir içinde miyim kırsalda mıyım emin değilim, ne yapmalıyım? 112’yi aramanız yeterli; çağrı merkezi sizi doğru birime yönlendirir. Tereddüt etmeyin.

Sadece çamurluk çizildi, yine de polis çağırmalı mıyım? Yaralanma ve kolluk gerektiren özel bir durum yoksa hayır. Eksper raporu süreciyle olayı delil niteliğinde belgeleyebilirsiniz.

Polis çağırırsam eksperli tutanağa gerek kalmaz mı? Bunlar farklı şeylerdir. Maddi hasarlı sıradan kazalarda kolluk genellikle tutanak için gelmez; sigorta sürecinizi destekleyen belgelerden biri yetkili eksper raporudur.

112’yi yanlışlıkla aradım, ne yapmalıyım? Hattı kapatmayın; operatöre durumu açıklayın. Gereksiz acil çağrı kaynakları meşgul edebilir, bu yüzden numaraları doğru kullanmak önemlidir.

Özet

Doğru numarayı bilmek paniği azaltır: yaralı, çarp-kaç, tehdit veya kolluk gerektiren özel bir durum varsa 112’yi arayın. Sadece maddi hasar varsa ve kolluk gerektiren özel bir durum yoksa, yetkili eksper raporu sürecinden yararlanabilirsiniz. Sürecin detayları için kaza anında ne yapılmalı rehberimize bakabilir, Alo Tutanak’ın nasıl çalıştığını inceleyebilir ve uygulamayı indirebilirsiniz.