Bir trafik kazası, en dikkatli sürücülerin bile başına gelebilir. Çarpışmanın hemen ardından gelen ilk dakikalar, hem can güvenliğiniz hem de sonrasında açacağınız sigorta hasar dosyası açısından belirleyicidir. O anda kalp atışınız hızlanır, eliniz ayağınıza dolaşır ve doğru olanı yapmak zorlaşır. İşte tam da bu yüzden ne yapacağınızı önceden bilmek çok değerlidir.
Bu rehberde, yalnızca maddi hasarın olduğu (yaralanmasız) bir kazanın hemen ardından atmanız gereken beş adımı sırasıyla derledik. Adımları zihninizde bir kontrol listesi gibi tutarsanız, panik anında bile soğukkanlı kalabilirsiniz.
1. Önce can güvenliği: aracı ve kendinizi güvene alın
Kaza anında ilk önceliğiniz kâğıt işleri değil, insan güvenliğidir. Önce kendinizi ve yolcularınızı kontrol edin, ardından karşı araçtakilere bakın.
Sadece maddi hasar varsa ve bulunduğunuz nokta tehlikeliyse (hızlı şerit, viraj, tünel, otoyol), araçların ilk konumunu fotoğrafladıktan sonra trafiği engellemeyecek güvenli bir alana çekin. Şu sıralamaya uyun:
- Dörtlü flaşörü yakın.
- Reflektörlü/ikaz yeleğinizi giyin (özellikle gece veya sisli havada).
- Reflektörü, sürüş yönüne göre aracın arkasına ve görüş mesafesine uygun uzaklığa yerleştirin (şehir içinde ~30 m, yüksek hızlı yollarda daha uzağa).
- Yolcuları bariyerin güvenli tarafına, trafikten uzağa alın.
Eğer yaralı varsa araçları yerinden oynatmayın ve hemen 112’yi arayın. Yaralanmalı kazalar bu rehberin kapsamı dışındadır; bu tür durumlarda önce sağlık ve emniyet güçlerini devreye alın. Gerekirse şehir içinde 155 (Polis), kırsalda 156 (Jandarma) numaralarını da arayın.
2. Sakin kalın ve kusuru sokakta tartışmayın
Kazanın hemen ardından adrenalin tavan yapar; karşı sürücüyle suçlama ve tartışmaya girmek hiçbir işe yaramaz, aksine süreci zorlaştırır. Kusurun kimde olduğuna sokakta karar verilmez — bu, resmi tutanak ve eksperin teknik kanaatiyle belirlenir.
Sahada “kusurluyum” ya da “ben suçluyum” gibi ifadeler kullanmaktan kaçının. İyi niyetle söylenmiş böyle bir cümle bile, ileride dosyanızda aleyhinize yorumlanabilir. Kibar ama net bir tavırla yalnızca bilgi alışverişine odaklanın. Gerginlik tırmanırsa, güvenli bir mesafeye çekilip kolluk kuvvetini arayın.
3. Olay yerini ve delilleri eksiksiz kayıt altına alın
Deliller, araçlar yerinden oynatıldığı veya yol açıldığı anda kaybolmaya başlar. Bu yüzden hareket etmeden önce mümkün olduğunca çok kayıt alın. Topladığınız her görsel, ilerleyen aşamada hasar dosyanızın belkemiğini oluşturur:
- Genel kareler: Her iki aracın yola ve birbirine göre konumunu, fren izlerini ve yol durumunu gösteren geniş açılı fotoğraflar.
- Hasar detayları: Tüm araçlardaki çarpışma noktalarının hem yakın hem geniş çekimleri.
- Plakalar ve belgeler: Karşı aracın plakası, ruhsatı ve sürücünün ehliyeti.
- Çevre unsurlar: Trafik levhaları, ışıklar, şerit çizgileri, kavşak düzeni.
- Yol koşulları: Buz, yağ, çukur, dökülen parçalar gibi kazaya etki etmiş olabilecek unsurlar.
- Tanıklar: Varsa görgü tanıklarının ad ve telefon bilgileri.
İpucu: Telefonunuzun konum etiketli (geotag) fotoğraf özelliğini açık tutun; böylece kaza yerinin koordinatı da kayda geçer. Mümkünse kısa bir video çekerek tüm sahneyi 360 derece dolaşın.
4. Karşı tarafla bilgileri paylaşın
Karşılıklı olarak şu bilgileri not edin:
- Ad-soyad ve telefon numarası
- Plaka ve araç marka/model
- Ruhsat bilgileri
- Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) poliçe numarası ve sigorta şirketi
Bu bilgiler olmadan hasar dosyası açmak ciddi şekilde gecikebilir. Karşı sürücü bilgi vermeyi veya tutanağı imzalamayı reddederse paniğe kapılmayın: plaka üzerinden süreç yine de yürütülebilir. Bu durumda eksperli tutanak özellikle değer kazanır, çünkü kusur taraf beyanına değil bağımsız uzman kanaatine dayanır.
5. Eksperli tutanak için Alo Tutanak’ı arayın
Sürücülerin kendi aralarında doldurduğu basit anlaşmalı tutanaktan (SBM’nin Mobil KTT / ALO KTT uygulamasından) farklı olarak, SBM Levhasına kayıtlı bir sigorta eksperi tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı çok daha güçlü ve resmî bir belgedir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu madde 22/17 kapsamında düzenlenen bu tutanak; kusur kanaati, kroki ve eksper imzası içerir.
Alo Tutanak’ı aradığınızda 2017’den bu yana hizmet veren ekip sizi adım adım yönlendirir; çağrılar ortalama 45 saniyede yanıtlanır. Uzman, gerekli fotoğraf ve belgeleri uygulama üzerinden toplamanıza yardımcı olur, kroki hazırlanır ve eksper onaylı tutanak sigorta sürecinize hazır hâle getirilir. Üstelik bu hizmet sizin için ücretsizdir — eksper ücreti, 5684 SK uyarınca trafik sigortasından karşılanır, cebinizden harcama yapmazsınız. Hizmet 81 ilde geçerlidir ve sürecin tamamı uzaktan yürütülebilir.
Neden eksperli tutanak fark yaratır?
Anlaşmalı tutanakta sürücüler kusuru kendileri işaretler ve ihtilaf çıkması kolaydır. Eksperli tutanakta ise bağımsız bir uzmanın teknik kanaati ve krokisi devreye girer; bu da sigorta şirketi nezdinde dosyanızın daha sağlam ilerlemesini sağlar. Tüm sigorta şirketleri bu tutanağı kabul eder.
Yapmaktan kaçınmanız gereken hatalar
İlk dakikalarda doğru adımlar kadar, yapmamanız gerekenler de önemlidir:
- Olay yerinden hemen ayrılmak: Delilleri kaydetmeden hareket etmeyin; sahne dağılınca geri dönüşü olmaz.
- Kusuru sözlü olarak üstlenmek: “Benim hatam” gibi ifadeler dosyanızda aleyhinize kullanılabilir.
- Tek bir genel fotoğrafla yetinmek: Hem geniş hem yakın, çok sayıda kare çekin.
- Karşı tarafın sigorta bilgisini almamak: Plaka ve poliçe bilgisi olmadan süreç yavaşlar.
- Yaralanmayı küçümsemek: En ufak şüphede 112’yi arayın; sağlık her zaman önceliklidir.
Bu hatalardan kaçınmak, ileride açacağınız hasar dosyasının sağlamlığını doğrudan etkiler.
Birkaç özel durum
Her kaza birbirinin aynı değildir. Sık karşılaşılan bazı özel durumlar:
- Park halindeki aracınıza çarpıldıysa: Hasarı ve çevreyi fotoğraflayın, tanık veya kamera arayın, varsa bırakılan not/iletişim bilgisini saklayın. Karşı aracın plakası varsa süreç plaka üzerinden yürür.
- Karşı sürücü kaçtıysa (çarp-kaç): Plakayı not edin, kolluk kuvvetini (155/156) arayın ve delillerinizi toplayın. Peşinden gitmeyin.
- Gece veya kötü hava koşulunda: Önce görünürlük ve güvenlik (yelek, flaşör, reflektör), ardından fotoğraf.
- Kusurun paylaşıldığı kazalarda: Kusur dağılımını kendiniz belirlemeye çalışmayın; teknik tespiti eksper kanaatine bırakın.
Aklınızda bir acil durum rutini tutun
Ne kadar sakin olursanız, kararlarınız o kadar isabetli olur. Basit bir rutin işinizi kolaylaştırır: güvenlik, belgele, bilgi al, eksperli tutanak, sigortaya bildir. Alo Tutanak uygulamasını önceden kurduysanız, ikinci adımdan itibaren her şey yönlendirmeli bir akışa dönüşür; uygulama belgelemenizi yapılandırır ve sizi uzman desteğine bağlar. Böylece en kötü anda doğaçlama yapmak zorunda kalmazsınız.
Sıkça sorulan sorular
Yaralı yoksa polis çağırmam şart mı?
Hayır. Yalnızca maddi hasarın olduğu, kolluk gerektiren özel bir durumun (alkol, sigortasızlık, kamu malına zarar vb.) bulunmadığı kazalarda polis çağırmadan tutanak süreci yürütülebilir.
Karşı sürücü tutanağı imzalamazsa hakkımı kaybeder miyim?
Hayır. İmza reddedilse bile plaka üzerinden işlem yürür. Eksperli tutanakta kusur, tarafların imzasına değil bağımsız uzman kanaatine dayandığı için süreç tıkanmaz.
Eksperli tutanak için ücret öder miyim?
Hayır. Hizmet kullanıcı için ücretsizdir; eksper ücreti 5684 SK uyarınca trafik sigortasından tahsil edilir.
Kaç tane fotoğraf çekmeliyim?
“Çok” diye bir sınır yoktur. Eksik delilden çok delil her zaman daha iyidir; araçların konumunu, tüm hasarları, plakaları ve çevreyi mutlaka kaydedin.
Özet kontrol listesi
- Güvenliği sağla, gerekiyorsa 112’yi ara.
- Sakin kal, kusuru sokakta tartışma.
- Hareket etmeden önce bol bol fotoğraf/video çek.
- Karşı tarafın ve sigortasının bilgilerini al.
- Eksperli tutanak için Alo Tutanak’ı ara.
Kaza anında ne yapmanız gerektiğini önceden bilmek paniği azaltır. Detaylı yönlendirme için kaza anında ne yapılmalı rehberimize göz atabilir, sürecin nasıl işlediğini öğrenmek için Alo Tutanak’ın nasıl çalıştığını inceleyebilirsiniz. En önemlisi: bir sonraki sürpriz anında yardımın bir dokunuş uzağınızda olması için uygulamayı şimdiden indirin.
