Trafik kazası sonrası “tutanak” denildiğinde aslında birbirinden oldukça farklı iki belge gündeme gelir: sürücülerin kendi aralarında doldurduğu anlaşmalı tutanak ve sigorta eksperinin düzenlediği eksperli tutanak. Aralarındaki fark, hasar dosyanızın seyrini doğrudan etkiler. Bu yazıda iki belgeyi, hukuki dayanaklarını ve hangisinin neden daha güçlü olduğunu açıklıyoruz.
Anlaşmalı tutanak nedir?
Anlaşmalı tutanak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 81 kapsamında, sürücülerin kolluk kuvveti çağırmadan kendi aralarında doldurdukları bir formdur. Sürücüler kazanın nasıl olduğunu işaretler, kusur dağılımını kendileri belirtir ve imzalarlar.
Avantajı, basit kazalarda hızlı olmasıdır. Ancak ciddi bir zayıf noktası vardır: kusuru taraflar kendileri belirler. Bu da çoğu zaman ihtilafa, eksik veya yanlış işaretlemeye ve sigorta aşamasında anlaşmazlığa yol açar. Sürücülerden biri sonradan beyanını değiştirebilir veya formu hatalı doldurabilir.
Eksperli tutanak nedir?
Eksperli tutanak ise tamamen farklı ve çok daha güçlü bir belgedir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu madde 22/17 uyarınca, SBM Levhasına kayıtlı bir sigorta eksperi tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı’dır.
Bu belge:
- Bağımsız bir uzmanın teknik kusur kanaatini içerir.
- Kaza yerinin krokisini barındırır.
- Eksper imzası ile resmiyet kazanır.
- Fotoğraf, konum ve gerektiğinde video delillerini bir araya getirir.
Sürücülerin doldurduğu basit anlaşmalı tutanaktan farklı olarak, kusur taraflarca değil, bağımsız bir uzman tarafından teknik olarak değerlendirilir. Bu da belgenin sigorta şirketi nezdinde çok daha sağlam durmasını sağlar.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Anlaşmalı Tutanak | Eksperli Tutanak |
|---|
| Hukuki dayanak | 2918 SK md. 81 | 5684 SK md. 22/17 |
| Kim düzenler? | Sürücülerin kendisi | SBM kayıtlı sigorta eksperi |
| Kusur tespiti | Taraflar işaretler | Eksperin teknik kanaati |
| Kroki | Genelde elle, basit | Eksper tarafından profesyonel |
| İhtilaf riski | Yüksek | Düşük |
| Resmiyet | Sınırlı | Yüksek |
Neden eksperli tutanak daha güçlü?
En kritik fark kusur tespitidir. Anlaşmalı tutanakta sürücüler hukuki ve teknik bilgiye sahip olmadan kusuru kendileri belirlerken, eksperli tutanakta bağımsız bir uzman kazanın dinamiğini değerlendirir. Sigorta şirketleri için bu, dosyanın daha az itirazla ve daha hızlı sonuçlanması anlamına gelir. İhtilafların büyük kısmı zaten baştan, sahada çözülmüş olur.
Maliyet endişesi: eksperli tutanak ücretli mi?
Sık karşılaşılan bir yanılgı, eksperli tutanağın pahalı olacağıdır. Aslında hizmet kullanıcı için ücretsizdir. Eksper ücreti, 5684 sayılı Kanun uyarınca trafik sigortasından tahsis edilir; cebinizden harcama yapmazsınız. Yani daha güçlü bir belgeyi ek bir maliyet olmadan elde edersiniz.
Hangisini seçmeli?
Yaralanma yoksa ve kolluk kuvveti gerektiren özel bir durum (alkol, sigortasızlık, kamu malı hasarı vb.) bulunmuyorsa, eksperli tutanak hem daha sağlam hem de ücretsiz olduğu için tercih edilir. Özellikle kusurun tartışmalı olduğu kazalarda farkı net biçimde hissedersiniz.
Özet
Anlaşmalı tutanak hızlıdır ama taraf beyanına dayanır ve ihtilafa açıktır. Eksperli tutanak ise bağımsız uzman kanaati, kroki ve imza içerdiği için çok daha güçlüdür — üstelik kullanıcı için ücretsizdir. Detaylar için eksper onaylı kaza tespit tutanağı sayfamızı inceleyebilir, online kaza tutanağı sürecini öğrenebilir ve uygulamayı indirebilirsiniz.
Hemen eksperli tutanak almak için: Anlaşmalı vs Eksperli Tutanak çözümü.
